خبرگزاري ميراث فرهنگي- گردشگري- صنعتي به نام صنعت گردشگري در ايران، معني ندارد که نيازمند وجود راهنما باشد؛چه رسد به راهنماهاي تخصصي... گل‌هاي گلپايگان را مي‌توان جايگزين بشكه‌هاي نفت كرد، وقتي هر 50 شاخه گل گلپايگان ارزش مادي يك بشكه نفت را دارد. پرنده‌اي كه به «پرنده يك ميليون دلاري» معروف است در يكي از روستاهاي ايران زندگي مي‌كند اما مردم آن را نمي‌شناسند چرا كه يك ريال از بابت حضور اين پرنده در جيبشان نرفته است؛ با اين وجود چطور مي‌توان به توسعه صنعت گردشگري فكر كرد؟!

انجمن صنفي راهنمايان گردشگري استان تهران،همزمان با 21 فوريه،روز جهاني راهنمايان گردشگري از 300 راهنما  از استان‌هاي مختلف از جمله تهران، آذربايجان غربي و شرقي، اردبيل، اصفهان، خوزستان، فارس، كرمان،کردستان و خراسان دعوت كرد تا در روزهاي اول و دوم اسفند به تبريز بروند و علاوه بر بازديد از آثار تاريخي اين شهر، چنين روزي را در كنار ديگر كشورها جشن بگيرند و زمينه‌هاي لازم براي همكاري و همفكري بيشتر با يكديگر را فراهم آورند.

 

اما آيا گردشگري ما توانسته به جايگاهي درخور و شايسته دست پيدا كند؟ ما تا چه اندازه در جذب گردشگر داخلي و خارجي موفق بوده و زيرساخت‌هاي لازم براي اين كار را فراهم آورده‌ايم؟ راهنمايان گردشگري تا چه اندازه در جذب گردشگران تخصصي موفق بوده‌اند؟

 

محمدعلي اينانلو،استاد طبيعت‌گردي براين باور است که در ايران،صنعتي به نام صنعت گردشگري معني ندارد که نيازمند وجود راهنما باشد. مسئولين سازمان ميراث فرهنگي، ادعا مي‌كنند كشور ما با وجود يك ميليون و 200 هزار اثر ثبت شده، جزو 10 كشور برتر دنيا و به لحاظ طبيعي در شمار پنج كشور نخست دنيا و چه و چه و چه است اما حقيقت اين است كه نه در بخش دولتي و نه در بخش خصوصي هيچ اتفاقي نيفتاده است؛ آن هم در روزگاري كه دنيا به درآمدي برابر با دو هزار ميليارد دلار از راه جذب گردشگر دست پيدا كرده است.

 

او به اهميت بازاريابي و اطلاع‌رساني در زمينه صنعت گردشگري اشاره مي‌کند و مي‌گويد: صنعت گردشگري، منهاي زيرساخت‌هاي لازم، نيازمند بازاريابي يا «ماركتينگ» است و بازاريابي و اطلاع رساني در اين زمينه به دانش و تجربه احتياج دارد؛ چه كسي گفته بهترين ابزار تبليغاتي براي كشوري چون ايران، روش نادرستي است كه سازمان در پيش گرفته؟ بهتر نيست در وهله نخست با اطلاع رساني درست و شفاف، تبليغات منفي عليه خود را خنثي كنيم، آنگاه به ساخت تيزر و انتشار بروشور بپردازيم؟!

 

از سوي ديگر چه كسي گفته در هزاره سوم كه روزگار علمي نگاه كردن به تبليغات است مي‌توان اين‌چنين سنتي با همه چيز برخورد كرد؟! براي مثال براي جشن فندق اردبيل، پوستري چاپ شده بود كه در پس زمينه آن سبدي پر از فندق به چشم مي‌خورد.كسي كه اين پوستر را طراحي كرده آن قدر از دانش بي‌بهره بوده كه نمي‌دانسته اين جشن، همانند جشن آب، نه برمبناي فروش فندق كه برپايه باورهاي مردم استوار است؛ بنابراين بايد تفاوتي ميان پوستري كه براي گردشگري طراحي مي‌شود با آنچه براي تبليغ خشكبار سفارش داده مي‌شود، وجود داشته باشد.

اينانلو در پاسخ به اين‌که علاوه بر خارجي ها، گردشگران داخلي نيز با جاذبه‌هاي گردشگري ايران آشنا نيستند بيان مي‌کند:ما نه زيرساخت‌ها را فراهم كرده‌ايم و نه اطلاع رساني؛ به همين سادگي. از اينجا تا مشهد، هزار كيلومتر فاصله است و هر سال 15 ميليون نفر به قصد زيارت امام رضا(ع) در اين مسير رفت‌وآمد مي‌كنند اما چقدر با شاهرود، جنگل ابر، آرامگاه بايزيد، ابوالحسن خرقاني و... آشنا هستند؟ گاهي در مصاحبه‌هايشان با روزنامه‌ها و خبرگزاري‌هاي مختلف از ساخت 1000 سرويس بهداشتي خبر مي‌دهند و بعد، حرف خود را پس مي‌گيرند. اعداد، به راحتي در دهانشان مي‌چرخد و برايشان بي‌معنا و مفهوم است. عدد 1000 در باور مسئولين سازمان تنها نماد كثرت است.

 

اين استاد طبيعت‌گردي از آموزش راهنمايان بسيار در سال‌هاي اخير خبر مي‌دهد و مي‌گويد:در اين سال‌ها افراد بسياري آموزش ديدند اما هيچ‌کدام جذب بازار کار نشدند اصلا در اين 10 سال بيش از 2 هزار آژانس موفق به دريافت مجوز از سازمان ميراث فرهنگي شده‌اند اما حقيقت اين است كه كمتر از 20 آژانس فعال در سراسر كشور وجود دارد و باقي سرگرم فروش بليت هستند؛ به هر حال اين هم كاري است ديگر! من بارها به آقايان گفته‌ام كه براي راهنماياني كه برخوردار از دانش اين كار هستند، دوره‌هاي تخصصي بگذاريد، به اين معني كه يكي با تاريخ و فرهنگ ايران، ديگري با محيط ‌زيست و شرايط جغرافيايي و... آشنا باشند اما كو گوش شنوا؟!

 

اينانلو فکر مي‌کند مردم ما به دنبال کسب اطلاعات نيستند.شايد حق دارند چون ناچارند از صبح تا شب به‌دنبال سيركردن شكم خود و اهل و عيالشان باشند؛ در حالي كه همين مردم با آموزش درست، مي‌توانند بهترين حافظان و مبلغين آثار تاريخي و طبيعي شهر خود باشند.