طائفه قاجاريه ، يکي از طوائف ترک که در قرن هفتم هجري هنگام حمله چنگيز از مرکز آسيا به جانب مغرب انتقال يافت ، طائفه قاجار بود که رفته رفته از سراسر خاک ايران گذشته در مرز شام مسکن گزيد. در يورش هفت ساله امير تيمور گورگان قبائل قاجار از شام به سمت مشرق بازآمده در حوالي گنجه و ايروان اقامت نمودند. يکي از هفت طائفه که دستيار شاه اسماعيل صفوي بودند و به نام قزل باش معروف شدند طائفه قاجار بود. در عهد شاهان صفوي روساي ايل قاجار مکرر داراي حکومت و مامور به سفارت شدند. در زمان شاه عباس بزرگ اين طائفه نيروئي به دست آورده و به قبائل چندي تقسيم گرديدند. شاه عباس از افزايش عده اين طائفه استفاده کرده ، آنان را مامور حفظ مرزهاي مهم کشورنمود. قسمت عمده آنان را در ولايت گرگان براي دفع ترکتازهاي ترکمن ها مقيم ساخت و نگاهداري قلعه مبارک آباد و ساحل گرگان را که از بناهاي نظامي شاه طهماسب اول بود و امروز به آققلعه معروف است به آنان سپرد. اين شعبه از ايل قاجار اهميت و شهرت بيشتري يافته ، در دو جانب رود گرگان چراگاههائي را بخود تخصيص دادند. آنان که در جانب بالاي رودخانه قرار داشتند به يوخاري باش (بالاي سر) و آنانکه در جانب پائين رود يورت گرفتند به اشاقه باش (پائين سر) معروف گشتند. ميان اين دو دسته رقابت و خصومت افتاد و به غارت يکديگر مکرر مبادرت جستند و به سال 1140 ه' . ق. به دنبال همين زد و خوردها اطراف مبارک آباد (آق قلعه ) را ترک گفته به استرآباد آمدند. يکي از روساي اين طائفه فتحعلي خان پسر شاهقليخان بود که در زمان شاه طهماسب دوم به دعوت آن شاه همراه او به خراسان رفت و به امر نادرشاه مقتول و در خواجه ربيع مدفون گشت . فتحعلي خان از تيره اشاقه باش بود. نادر براي استيصال قوم او يوخاري باشها را برکشيد و محمد حسين خان رئيس آنان را حکومت گرگان داد. محمد حسنخان فرزند فتحعلي خان که هنگام قتل پدر بيش از دوازده سال نداشت در سراسر ايام نادر از گرگان فراري و در ميان ايلات ترکمن متواري ميزيست ، گاهي هم به گرگان و استرآباد حمله ميکرد. در يکي از حملات وي به شهر استرآباد پسر او آغامحمدخان بدست لشکريان نادر گرفتار شد و جزو اسيران به خراسان اعزام گرديد. عادل شاه آغامحمدخان را مقطوع النسل کرد، ولي چيزي نگذشت که آغامحمدخان از زندان رهائي يافته به استرآباد رفت و به پدر خود که در اين وقت بر اين ولايت استيلاء يافته بود و دعوي سلطنت ميکرد پيوست . محمد حسنخان در جنگ با کريمخان کشته شد و آغامحمدخان را که در اين وقت هفده سال داشت به امر کريمخان به شيراز بردند. روز فوت کريمخان آغامحمدخان بيرون شهر شيراز به شکار مشغول بود. همين که عمه اش او را از مرگ وکيل آگاه ساخت او عمداً باز شکاري را که در دست داشت رها کرد و به بهانه جستجوي آن به مکاني که قبلاً سواران و اسبان ورزيده آماده کرده بودند برفت و به شتاب خود را به تهران رسانيد و خود را پادشاه خواند (1193 ه' .ق.) و بدين ترتيب سلطنت قاجاريه رسماً تاسيس گشت.
+ نوشته شده در دوشنبه نوزدهم بهمن 1388ساعت 12:46 توسط علیرضا عالم نژاد
|
