کافه تهرون

بديع زاده در كتاب خاطراتش «گلبانگ محراب تا بانگ مضراب» ازصفحه ۲۲۴ تا ۲۲۹ چگونگى علاقه مندى اش را به خواندن اين نوع سبك كه در واقع «غير رديفى» است شرح مى دهد و درباره اين كه چه كسى پيشنهاد مى كند تا نام اين شيوه را «بيات تهران» بگذارند توضيحات جالبى مى دهد كه شنيدنى است. داستان از اين قرار است كه بديع زاده براى ضبط چند صفحه در تدارك سفر بيروت و حلب بوده است و شبى در منزلش مهمانى مى دهد.مهمانانش عبارت بوده اند از: ذكاءاالملك [محمدعلى] فروغى، ملك الشعرا بهار، سيد كاظم خان اتحاد مدير روزنامه اميد، ابوالحسن صبا، حبيب سماعى و حسين يا حقى. خلاصه ساز و ضربى و حال و هوايى داشته اند كه ناگهان...

فرحناز کريم‌خاني در 15 سالگي

خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه ميراث فرهنگي ـ نقالي بخش مهمي از سنت روايت نمايشي ايران است که بيشتر به روايت شاهنامه و منظومه‌هاي نظامي مي‌پردازد. برخي نقالي را نياي نمايش در ايران مي‌دانند و معقتدند که اين سنت ريشه‌هاي عميقي در فرهنگ روايي ما دارد. تا پيش از اين مردها راويان اين نوع روايت بودند اما از 30 سال قبل با حضور زنان در نقالي اين نمايش،‌ نگاه تازه‌اي فراتر از ساختارهاي فرهنگ عامه در نقالي پديد آمده است.

شهرزاد قصه‌گو را همه مي‌شناسند. دستان‌سرايي که با روايت ماهرانه ...

متن کاملی از این آئین را در ادامه مطلب به نقل از خبرگزاری میراث فرهنگی بخوانید.

بعضي بروجرديها از جمله پدر بنده نذر چهل منبر دارند كه من هم از كودكي تا به الان در اداي اين نذر بارها و بارها با پدرم سهيم بوده ام . اين نذر در روز تاسوعاي حسيني صورت مي گيرد و براي هر كسي كه در اين نذر شركت مي كند كلي اتفاقات و خاطرات به ياد ماندني رقم مي خورد . در بعضي جاها ديده ام كه از اين نذر صرفا براي بانوان بروجردي نامبرده شده در صورتي كه انچنين نيست و اين نذر به جنسيت خاصي محدود نمي شود . در روز تاسوعا چهل تا شمع رو در چهل منبر كه منظور همان سقاخونه هائي است كه قبلا توضيح دادم  روشن مي كنند. معمولا يك سيني براي اين كار در نظر مي گيرند و آن را نزديك در ورودي قرار مي دهند تا شمعها رو  اونجا روشن كنند كه هميشه چند تا كودك كنار اين سيني مشغول بازي با شمعها هستند . در ضمن بعضي جاها هم از شما پذيرايي مي شود. خود من بيشتر خاطراتم از اين مراسم به آشنايي با كوچه ها و خانه هاي قديمي بر مي گرده كه به لطف علاقه بابام به كوچه پس كوچه هاي قديمي من هم با اونها آشنا مي شدم.

مثل هميشه پدرم با دقت و وسواس عجيبي حواسش به  چاي ، قند و حتي كتيبه ها و پرچم هاي سقاخونه هست  اين سقاخونه با سقاخونه هايي كه شما توي ذهنتون هست فرق مي كنه . ما بروجرديها به جاي حسينيه و تكايا بيشتر سقاخونه داريم ، البته الان ديگه تعداد حسينيه ها و تكايا هم فكر مي كنم كه بيشتر شده.

اما سقاخونه ؟!  بعضي از بروجرديها از جمله پدربزرگ بنده حاج ابوالقاسم عالم نژاد كه به رحمت خدا رفته و مادر بزرگ بنده كه عمرش هزار ساله باشه با توجه به اعتقادات خودشون نذر مي كنند كه در دهه محرم يك اتاق از خونه شون سياه پوش كنند و اون رو واسه عزاداري و پذيرايي از دوستداران امام حسين عليه السلام آماده كنند . كه اصطلاحا ميگن فلاني در خونه ش سقا خونه بسته . اما زينت اين اتاق سياه پوش  علاوه بر كتيبه ها و پرچم ها و شمايل امامان  ، منبري هست كه چراغهاي متعدد و زيبايي به صورت روشن بر روي آن قرارمي گيرد. خلاصه در طي اين ده شب محرم در ورودي اين خونه ها از دم غروب به بعد بازميشه و اهل منزل آماده پذيرايي مي شوند كه اين پذيرايي ها معمولا شامل چاي يا  شير ويا شربت ميشه . البته قديم تر ها شامل قليان هم مي شد. خلاصه حال و هواي خاصي در اين سقاخونه ها برقراره ، همين جور سقاخونه پرميشه و خالي ميشه و فضاي سقا خونه با نفس گرم عزاداراني كه عمدتا نوجوانها و جوانهايي  هستند كه به صورت دسته جمعي به اين سقاخونه ها مي آيند عطر آگين مي شود.

دشمنت کشت ولي نور تو خاموش نشد     آري آن جلوه که فاني نشود نور خداست

تعزيه در لغت به معني سوگواري و عزاداري و برپا داشتن يادبود عزيزان در گذشته است. ليکن در اصطلاح به نوعي نمايش مذهبي با آداب و رسوم و سنت هاي خاص اطلاق مي شود...».³

  «خارجياني که ظرف تقريباً دويست سال اخير بر حسب اتفاق در ايران زيسته اند، يا از ايران گذشته اند، مجذوب شکل نمايشي فوق العاده بوده اند به نام تعزيه (تعزيت) يا شبيه (يا به روايت بالا تراژدي حسن و حسين(ع)  ) . اين مجذوبيت در واقع از سده شانزدهم آغاز مي شود...».⁵

 در دوره قاجار تعزيه خواني از نظر محتوا و کيفيت و از جهت نحوه برگزاري و محل آن به اوج تکامل مي رسد به طوري که در زمان ناصرالدين شاه قاجار در تهران «... 200 تا 300 جا براي مراسم تعزيه اعم از تکيه، حسينيه و ميدان وجود داشت که هر کدام 200 تا 300 نفر را در خود جاي مي دادند ...».⁶

 پس از ناصرالدين شاه قاجار تعزيه رفته رفته اهميت خود را از دست داد و در سالهاي آغاز ديکتاتوري رضا شاه پهلوي اجراي تعزيه رفته رفته ممنوع اعلام گرديد به طوري که : «....فتح اله پاکروان استاندار خراسان در محرم سال 1315 هـ .ش برگزاري جلسات روضه خواني در داورزن سبزوار را ممنوع اعلام کرد ...». ⁷

 در این باب متن کامل را در لینک ادامه مطلب بخوانید.

سولماز : بهترین و به یاد ماندنی ترین شب یلدا را در کنار عزیزانتان آرزومندم. چون خورشید پایدار و گرم باشید. در لینک ادامه مطلب متن کامل خدمت شما دوستان تقدیم شده است.

عده اي از منطقه فين به كين خواهي و خونخواهي امام زاده ساطانعلي كه در سال 113 هجري در منطقه كنوني مشهد اردهال به شهادت رسيده ،‌چوب به دست و عموما با پاي پياده از فين به سمت زيارتگاه ايشان در مشهد اردهال حركت مي كنند.

 حكايت تاريخي اين مراسم

هنگامي كه امام زاده ساطانعلي مورد حمله دشمنان واقع مي شود . پيكي را با هدف كمك خواهي از مردم فين به آن منطقه راهي مي كنند. اما مردم فين وقتي به محل مي رسند كه كار از كار گذشته و امام زاده به شهادت رسيده . مردم روستاي خافه در نزديكي همان محل زودتر به محل شهادت مي رسند و فرشي را كه به روايتي امامزاده را با آن غسل داده اند و به روايتي آغشته به خون امام زاده بوده است براي شستشو به فينيها مي دهند.

از آن تاريخ تا به حال هر سال فرشي به نشانه و سمبل در منطقه كاشان بافته مي شود و به صورتي كه مي خوانيم در اين مراسم نقش به سزايي را بازي مي كند.