راهنمای جاذبه هاي گردشگري و برنامه ريزي سفر
ديروز قبل از افطار رفتم به محله "درخونگاه" . برخي از ساكنان محل خودشان مي گويند "درخوانگاه" به معني جايي كه خواني گسترده بوده و مردم و رهگذران به ميهماني بر سر آن خوان دعوت مي شدند. برخي هم به "درخانقاه" و وجود خانقاهي كه خبري از آن نيست اعتقاد داشتند.
اين محل يكي از محلات تهران قديم است كه در نزدیکی بازار تهران و پیرامون خیابان پانزده خرداد قرار گرفته و امروزه خیابان شهيد اكبرنژادنام گرفتهاست. بين چهارراه گلوبندك و چهارراه بوذرجمهري
(بوذرجمهري اسم قديم خيابون 15 خرداد). درخونگاه در قدیم در منطقه سنگلج قرار داشت.
تکیه درخونگاه از جمله تکیههای معروف قدیم در تهران بود. بقیه تکیههای معروف این دوره عبارت بودند از تکیه حاج رجبعلی، میرزاحسین حکیمباشی، زنبورکخانه، دباغخانه، رضاقلی، حیاط شاهی، چهلتن، سرپولک، عودلاجان و هفتتن.
از جمله مشاهير بنام اين محله مي توان به افراد زير اشاره كرد:
- رضاشاه پهلوی پیش از کودتای سوم اسفند
- اسماعیل فصیح، نویسنده ایرانی که خود زادهٔ محلهٔ درخونگاه است
- شعبان جعفری ملقب به شعبان بیمخ كه او نیز متولد محله درخونگاه بود
- داريوش مهرجويي كه ايشان نيز متولد اين محل است
- حمید شیرزادگان، از قهرمانهای فوتبال دهه چهل ایران متولد اين محل
در انتهاي اين محله كه به دباغ خانه معروف مي باشد به يك لبنياتي برخورد كردم كه متعلق به برادر شعبان جعفري بوده است و هنوز هم به فعاليت مشغول هست. البته مالك آن يعني حاج علي اكبر جعفري به رحمت خدا رفته است.
پنجشنبه چهارم شهریورماه رفتم ميدون خراسون و از اونجا هم يه سري زدم به محله اتابك. در حال حاضر به خيابون اتابك ميگن ذوالفقاري . ابتداي خيابون اتابك يا ذوالفقاري فعلي در خيابوني كه به نام جاده خاوران شهرت دارد قرار دارد و انتهاي آن به بزرگراه بعثت مي رسد. از خيابونها و محلات معروف اين منطقه مي توان به توكل ، نفيس ، سيد ملك خاتون ، خواجوي كرماني ، هاشم آباد ، اهل علي و شيرازي اشاره كرد.
بافت نسبتا قديمي ، امامزاده هاي سيد ملك خاتون و اهل بن علي ، وجود قبرستانهايي با قدمت حداقل پنجاه و هفتاد سال از ويژگي هاي اين منطقه مي باشد. عبور اتوباني كه قرار است از اين منطقه عبور كند بر بافت قديمي و سنتي اين منطقه تاثير داشته است. بيشتر ساكنين اين منطقه شهرستانيهايي هستند كه سالهاي متمادي در تهران ساكن هستند و همين امر شايد باعث شده كه بافت و فضاي محلي اين منطقه تداعي گر شهرستانهاي كوچك با همان حس و حال خاص خود مي باشد.
یه سری زدم به بازارچه نایب السلطنه. این بازارچه از یک طرف به خیابان ری و از طرفی دیگر به خیابان 15 خرداد منتهی می شود. سرتاسر بازارچه در تهران قدیم به صورت کاملا سرپوشیده بوده است و در حال حاضر تنها بخشی از سقف بازارچه باقی مانده است. از قسمتهای باقیمانده سقف ، بخشی که نزدیک به خیابان ری است قدیمی تر است و قدمتی نزدیک به 200 سال دارد. این بازارچه دارای جذابیتهای فراوانی بوده است مانند قدیمی ترین حمام تهران قدیم ، مسجد قبله ، تکیه خانوم ، کوچه مهدی قصاب ، قهوه خانه و کوچه صدتومانی ها. این بازارچه در حال حاضر به نام کوچه آل آقا شناخته می شود که از طریق دو آدرس زیر قابل دسترسی می باشد.
آدرس اول : خیابان 15 خرداد بعد از چهارراه مصطفی خمینی (سه راه سیروس) ، کوچه آل آقا
آدرس دوم : خیابان ری ، حد فاصل میدان قیام و پل خیابان ری ، کوچه آل آقا

ديروز رفتيم پامنار ، چيزي جز درد و رنج مردم نديدم. مردمي كه در همين تهران نزديك به بازار بزرگ زندگي مي كنند. ديروز به قول دوستان ديگر حواسم به بنا و خانه قديمي نبود. تنها به مردمي فكر مي كردم كه با شرايط دشوار در اين خانه هاي قديمي ، البته اگر بشود به آنها گفت خانه زندگي مي كنند. در محله هايي كه خرابه هاي آن به قدري زياد شده كه گويي اين منطقه به تازگي بمباران شده. از همه بدتر اين خرابه ها تبديل به تجمع معتادان و محلي براي مزاحمت براي نواميس مردم شده . وارد خانه اي قديمي شديم . پيرزني مهربان به همراه عروسش با لطف و محبت فراوان پذيراي ما شدند. چه خانه اي ، حريمي جز ديوارهاي خراب شده براي آن نبود و ساختمان زشت و بدقواره اي مثل بختك افتاده بود به جان حياط خانه و مزاحمت فراوان براي اهل خانه بوجود آورده بود. خانم جوان آن خانه به تازگي عروس آن خانه شده بود با كلي اميد و آرزو.
پسر بچه مهرباني به نام ميلاد همراه با دوچرخه اش گاهي در مسير همراه ما بود و خرابه اي را نشانمان داد كه وقتي از او پرسيديم مي داند اين خرابه مربوط به چيست تنها پاسخش اين بود كه اينجا معتادان جمع مي شوند و اين خرابه درست نزديك به زمين بازي كودكان بود. از خيلي ها پرسيدم كه شما در اين منطقه مشكل نداريد و همه با نگاه معناداري نگاهت مي كردند كه برو خدا پدرت را بيامرزد. مردي ميانسال مي گفت اينجا ساعت 11 و 12 شب دختر پسرهاي بالا شهري با ماشينهاي آنچناني مي آيند و موادشان را تهيه مي كنند .
بله اينجا تهران است و تنها يادگار من از اين تهران صداي نفس نفس زدن پيرزن مهربان كه به نظر مي آمد ناراحتي قلبي و تنفسي داشت و نگاه معصومانه ميلاد آن پسر بچه دوچرخه سوار بود. ديگر حتي آن حمام 260 ساله هم به چشمم نيامد و تنها صداي پيرزن در گوشم بود كه از درخت انجير و اناب در تهران قديم سخن مي گفت.
از ویژگیهای این منطقه میتوان به باغهای قدیمی آن اشاره كرد كه اكنون فقط تعدادی از آنها باقی مانده است. باغ «ورجاوند» باغ بانك و باغ قوام و همچنین تمام باغهای كوچه باغ بانك كه مساحت آن به 400 هزار متر مربع میرسد متعلق به رئیس بانک شاهی بود؛ بانک شاهی هم اولین بانكی بود كه به دستور «رضاخان» به سبك غربی تأسیس شد. هم اكنون، این باغها بدون اینكه تخریب شود به قطعه باغهای 1000 و 2000 متری تقسیم و فروخته شد، اما سبك قدیمی و دیوارهای قدیمی آن همچنان محفوظ مانده است. آب تأمینی تمام این باغها از قناتی بود كه از باغ قوام سرچشمه میگرفت. این قنات در باغها دو شعبه می شود و هم اكنون نیز آب آن به جوی آب كوچه باغ بانك میریزد. قنات بزرگ باغ قوام كه هم اكنون قسمتی از آن به شهرداری فروخته شده است، آب منطقه را تأمین میكرد.
اهالی دو محله قلهك و زرگنده آب خنك و یخ مورد نیاز خود را از رودخانهای در خیابان یخچال تأمین میكردند. به این صورت كه در زمستانها جویهای آب این خیابان را شبکه بندی میكردند و برفها را روی آن میریختند و سپس آنها را به سردخانه منتقل میكردند و در فصل بهار و تابستان یخها را میفروختند. هم اكنون، این كارخانه به خیابان یخچال، بلوار آینه، كوچه گل یخ، منتقل شده است كه سابقهای 30 ساله دارد.
باغ گنجینه (موزه) آب از دیگر بناهای قدیمی (60 ساله) منطقه است كه 8256 متر مربع مساحت دارد. این باغ جزئی از باغ «قوام» است که در سال 1376 شهرداری آن را به بوستانی تبدیل کرد كه در ضلع جنوبیش فضاهای آموزشی و تفریحی و فرهنگی با محوریت آب و فرهنگ استفاده از آن تأسیس شدهاست .
قدمت خیابان دولت به دهه 1330 میرسد كه سفارت انگلستان در آنجا ساخته شد و پس از آن به خیابان دولت معروف گردید. هرچند خیابان بندی آن جدید و ساختمانها نیز به سبك جدید ساخته شده است، كوچههای قدیمی و بنبست هایی كه به باغهای دولت منتهی میشود هنوز باقی ماندهاند.
محدوده سفارت انگلستان از خیابان دولت روبروی مسجد اعظم شروع میشود و با مساحتی حدود 19 هكتار تا انتهای پل صدر ادامه مییابد. در واقع، ضلع جنوبی سفارت انگلستان در خیابان دولت واقع است كه باغ تابستانی انگلیسیهای ساكن ایران به حساب می آید.
انجمن شاعران ایران در همین خیابان شهید كلاهدوز، نبش خیابان «شهید نعمتی»، واقع شده است. درمانگاه «تراب» در سال 1340 به دست «حاج حسن تراب» تأسیس شد و نبش خیابان شهید فكوریان قرار دارد.
دارالفنون مدرسه اي كه همواره با چشم حسرت به درهاي بسته آن نگاه مي كردم. اما اين بار بخت و اقبال با من يار شد. درهاي بسته باز شد وچشم نوازيهاي دارالفنون جلوه گر.
از ورودي ساختمان مدرسه گذشتم و داخل حياط شدم . از حس و حالم نمي دانم چه بنويسم ، اينجا همه چيز با هم در آميخته است . جور استاد ، مهر پدر ، بدانديشي ، نيك انديشي و ... بگذريم.
در حياط مدرسه ، غرق در افكار خود همين طور مي گشتم ."فرزندخصال خويشتن باش " از جمله كتيبه هاي روي ديوار بود كه به چشمم آمد.در چهار طرف حياط مدرسه اتاقهايي هم اندازه وجود داشت كه جلوي اتاقها ايوان بود. وارد اتاقها شدم تا از نزديك با فضاي كلاسهاي درس آن موقع آشنا شوم. جلالالدين همايي ادبيات فارسي تدريس مي كرد. نصرا... فلسفي تاريخ و جغرافيا درس مي داد. احساني معلم رياضيات بود و دكتر علي اكبر سياسي ، فلسفه و روانشناسي. حسابي قاطي كرده بودم رفته بودم تو فضاي سال 1312 خورشيدي.
دارالفنون راستي زنگت كجاست؟همان ناقوس كوچك و سفيد رنگي كه زير بالكن شمالي در زير ايوان نصب بود؟
آدرس : میدان امام خمینی (توپخونه) ابتدای خیابان ناصر خسرو.
متاسفانه در حال حاضر به دلیل مرمت این مدرسه امکان بازدید برای عموم میسر نیست و تنهامی توان درهای بسته آن را مشاهده کرد ولی هیچ گاه از شانستان غافل نشوید.
ديروز يه سري زدم به خيابون لاله زار نو. همين طور گذري. تا حالا به اين اسم فكر كرده بوديد. خيابون لاله زار حدفاصل خيابون توپخونه با خيابون جمهوريه و لاله زار نو حدفاصل جمهوري و انقلاب. لاله زار نو بعد از لاله زار ساخته ميشه و از اين جهت به اون ميگن لاله زار نو. بگذريم فعلا قصد ندارم كه به معرفي لاله زار و لاله زار نو بپردازم. اين خيابون جزو كارهايي كه حسابي به اون مشغولم و سر فرصت اطلاعاتش در قسمت خيابونها و محلات تهران قديم تقديم مي كنم. اين مطلبي كه دارم خدمتتون عرض مي كنم ، در مجموعه مشاهدات هر كدوم از ماها از سير و سياحت تو شهرمون قرار مي گيره. شما هم اگه سيرو سياحتي داشتيد مطلبش بدين تا بقيه دوستان هم استفاده كنن.
از خيابون انقلاب وارد لاله زار نوشدم و از پياده رو سمت راست شروع به قدم زدن كردم. اولين چيزي كه توجهم جلب كرد تابلوي باشگاه كوهنوري دماوند درست اونور خيابون بود كه نشون از قدمت اين باشگاه قديمي داشت. كوچه هاي گل پرور ، اولادي ، تقوي (تقوي همونه كه ساختمون كوشك و خونه پدري صادق هدايت توشه) ، كريمي ، منوچهري (بورس كيف و ساك و چمدون و بورس عتيقه فروشي) ، پيرنيا 2 ، پيرنيا (هموني كه خونه مشيرالدوله پيرنيا از رجال برجسته قاجار توشه) ، صفا منش و امين زاده گذشتم. يكي دوتا ساندويچ فروشي قديمي ، يه كلاه فروشي با انواع و اقسام كلاهها ، سينما كريستال و هتل رستوران مركزي ايران از جلوي چشمام گذشت. رسيدم به خيابون جمهوري با حسرت يه نيگاهي به نبش لاله زار نو و اون ساختمون قديمي كه خيليامون توي عكساي قديمي ديديم انداختم و خيلي بادقت طوري كه زير اتوبوس له نشم خودم رسوندم به اون ور خيابون . يعني تازه ابتداي خيابون لاله زار. ولي ديگه ادامه ندادم به اولين موتوري كه رد شد گفتم سرچشمه و پريدم رو ترك موتور. يه باد خوبي به صورتم خورد و با يه عالمه فكر و خيال همراه با حسرت و تاسف راهي چهارراه سرچشمه ،كوچه قوام الحضور شدم. چيكار كنم منم يه جور ديوونم. نه؟ نظر شما چيه؟!
ارگ تهران و بعضي از ساختمان هاي داخل آن يادگار دوره صفويه است. محدوده اين محله در انطباق با بافت فعلي شهر تهران از شمال به ميدان و خيابان امام خميني (ره)، از شرق به خيابان ناصر خسرو، از غرب بهخيابان خيام و از جنوب به خيابان پانزده خرداد محدود مي شود. طول اين محله از شمال به...
پنجشنبه 17 دیماه 1388 - از ایستگاه مترو شهر ری که خارج شدم چشمم به ماشین دودی افتاد . همان که داستانش را برایتان گفته بودم داستانش در لینک دست نوشته ها موجود است. کمی باهاش خوش و بش کردم و سپس به اتفاق یکی از دوستان سوار اتوبوسهای دولت آباد شدیم و راهی ابن بابویه.
درباره قبرستان ابن بابویه و مشاهیری که در آن آرمیده اند دروقتی دیگر به صورت جداگانه خواهم نوشت. یکی از این مشاهیر مرحوم جهان پهلوان تختی است که ما به جهت شرکت در مراسم چهل و دومین سالگردش به این مکان رفتیم. بزرگان و پیشکسوتان بنام کشتی ایران ، اهالی ورزش ، کشتی گیران فعلی ، پهلوانان و دوستداران همه به عشق جهان پهلوان و آئین فتوت و جوانمردیش آمده بودند.
بر مزارش فاتحه ای خواندیم و سپس در میان انبوه مشتاقانش به نظاره نشستیم هر آنچه را که همه از سر عشق بود و بس. با خانمی آشنا شدیم که 13 سال است به طور مستمر در این مراسم شرکت می کند . از 5 سالگی نام تختی در گوشش طنین انداز شده و از آن موقع تا به حال لحظه ای دست از تحقیق و پژوهش درباره جهان پهلوان بر نمی دارد. با مردی آشتا شدیم که 28 سال است هر جمعه بر سر مزار آزادمردی حاضر شده و اظهار ارادت می کند. با مرشدی آشنا شدیم که در کمال بزرگواری و متانت پذیرای ما در زورخانه تازه تاسیس جهان پهلوان تختی بود و با عشق و علاقه ای فراوان این زورخانه را پر نشاط وپرطراوت مدیریت می کرد. فضای زیبای زورخانه با عکسهای کشتی گیران و پهلوانان قدیم جلوه ای گرفته بود وصف ناپذیر.
با زوج جوانی آشنا شدیم که آنچه بر تن داشتند نشان از لباسهای سنتی این مرز و بوم داشت . کمی با آنها گپ زدیم و فهمیدیم که همواره این گونه لباس می پوشند و دوست دارند لباسی بپوشند که معرف ایرانی بودنشان باشد. در هر جا و مکانی.
بر سر مزار تعدادی از مشاهیر فاتحه ای خواندیم و با اندیشه ای ابن بابویه را ترک گفتیم که چه چیز باعث می شود تا پس از چهل و دو سال این همه عاشق در گرد هم جمع بیایند و یاد و خاطره عزیزی را زنده نگاه دارند . روحش شاد و امید که انسانیت و جوانمردیش سرمشقی باشد برای زندگی ما.
تاسوعا و عاشوراي سال 1431 هجري قمري نيز گذشت . در محرم امسال و به خصوص تاسوعا و عاشوراي حسيني فرصتي دست داد تا بيشتر با فضاهايي كه حال و هواي اين روزها را داشت درهم آميخته تا با مراسم و آئين اين ايام در تهران قديم بيشتر آشنا بشوم كه سر فرصت و به تدريج اين مشاهدات را خدمت شما دوستان نيز ارائه خواهم داد.
مراسم روضه خواني به سنت گذشته در حسينيه اي با قدمت 200 سال – مراسم تدارك سفره حضرت قاسم در كوچه پس كوچه هاي تهران قديم – مراسم درست كردن حلوا توسط خانم ها در محله هاي عودلاجان – مراسم تعزيه در سبزه ميدان – امامزاده هاي چهارده معصوم ، هفت دختران ،زيد و البته آرامگاه لطفعلي خان زند- سقا خانه هاي قديمي- مساجد و مدرسه های قدیمی - بسياري از خانه هاي قديمي از جمله خانه رضاخان ، خانه منسوب به شعبان جعفري و سردر روزنامه طوفان شرق.
دیروز فرصتی دست داد تا گشت و گذاری داشته باشیم در این تهران زیبا ، برنامه ای جمع و جور و مختصر مفید ولی مفرح ودوست داشتنی. امید که دیدن این مکانهای زیبا را در برنامه های اوقات فراغت خود گنجانده و از دیدن آنها لذت ببرید. تا یار که را خواهد و میلش به چه باشد. بعضی از مکانها را قبلا معرفی کرده ام و بقیه را هم به چشم. راستی کباب لقمه های خیابان میرزا کوچک خان را فراموش نکنید هم خیلی خوشمزه است و هم مقرون به صرفه و اقتصادی ، هر لقمه پانصد تومان . باور کنید بابت تبلیغ کباب لقمه هیچ پولی نگرفته ام . خدایا این دلخوشیها را از ما نگیر.
خیابان پارس :
عمارت موقوفه فاضل عراقی که در حال حاضر بیمارستان دادگستری می باشد.
خیابان میرزا کوچک خان :
کلیسای حضرت مریم - آتشکده آدریان – انجمن زرتشتیان ایران – دبیرستان فیروز بهرام
خیابان سی تیر :
خانه قوام السلطنه(موزه آبگینه) – خانه پدری ایرج میرزا – کلیسای انجیلی پطرس – کنیسه حیم – ساختمان بازنشستگی نیروهای مسلح – موزه ایران باستان
دسترسی به خیابان پارس : خیابان انقلاب ، بعد از میدان فردوسی
دسترسی به خیابان نوفل لوشاتو : خیابان پارس و فردوسی
دسترسی به خیابان میرزا کوچک خان : خیابان نوفل لوشاتو و خیابان جمهوری
دسترسی به خیابان سی تیر :خیابان جمهوری و خیابان امام خمینی
قطاري با لوكوموتيو بخاري ، در انحصار يك شركت بلژيكي كه تهران را با 7 تا 14 واگن به شهر ري وصل مي نمود و چون از دودكش برنجيش دود غليظي بيرون مي آمد به آن ماشين دودي مي گفتند.
امتیاز این مسیر راه آهن را در سال ۱۲۶۱خ/۱۸۸۳ میلادی یک نفر مهندس فرانسوی به نام مسیو بواتال به نمایندگی یک شرکت بلژیکی از ناصرالدين شاه گرفت.
ماشین دودی را میتوان در اصل نخستین خط ترامواي تهران دانست.
ماشین دودی دو ایستگاه داشت. نقطه آغاز این خط نزدیک خیابان دروازه خراسان (میدان قیام و پارک کوثر فعلی) و نقطه پایانی جلوی در شاه عبدالعظیم در شهر ری بود. مردم به ایستگاههای ماشین دودی «گار» میگفتند که واژه فرانسوی برای ایستگاه است.
منبع مطالعه و تحقيق : طهران قديم جعفر شهري و سایر منابع
درانتهاي يكي از تهرانگردي ها در آستانه رسيدن به منزل بودم كه سوالي در ذهنم پيش آمد . از كسي كه فكر مي كردم جواب سوالم را بداند پرسيدم ولي او نيز ندانست ومرا راهنمايي كرد تا از دكتر شيباني بپرسم. او با اشاره دست منزل دكتر را به من نشان داد و گفت كه زنگ خانه را بزن و از ايشان بپرس.
من با تعجب پرسيدم ايشان همان دكتر شيياني معروف هستند و ايشان گفت : بلي
از هم محله بودنم با ايشان خرسند شدم و به اين بهانه كمي درباره ايشان از لسان دكتر قاليباف مي نويسم:
دکتر شیبانی، مردی که هیچ گاه حقی برای خود قایل نبوده است. مبارزات ایشان در ملی شدن صنعت نفت و پیروزی انقلاب اسلامی و حضورشان در ٥ دوره مجلس شوای اسلامی، وزارت جهاد کشاورزی، بنیاد مسکن و در هرجایی که مسئولیتی به عهده داشتند مایه خیر و برکت بوده است.
.jpg&portalid=0&i=202&q=1)
امروز فرصتی دست داد تا با بخشهایی از محله های چاله میدان و عودلاجان از جمله پنج محله تهران قدیم آشنا شوم . در بازدید امروز از گذر میرزا محمود وزیر ، گذر امامزاده یحیی و گذر امین السلطان عبور کردم وبا اماکن زیر آشنا شدم .
- خانه های قدیمی : معتمدالسلطنه –دبیرالملک – مدرس – نصیرالدوله - کاظمی
- امامزاده های : یحیی و سید اسماعیل
- موزه دکتر چمران ، بقعه سر قبر آقا و کاروانسرای خانات
- قدیمی ترین کلیسای تهران به نام طاطاووس
- مسجد و مدرسه معمار باشی – مسجد فیلسوف الدوله – حمام نواب
با تشکر از دوستان مهربانم که وجودشان یکسره شوق و شور ، انگیزه و انرژی مثبت است.
دیشب فرصتی دست داد تا بتوانم در راستای تحقیقات و مطالعاتم پیرامون برگزاری تورهای تهرانگردی ، گشتی در محله های قدیمی تهران بزنم و با مکانهای جدیدی آشنا بشوم.
از یک سو با خوشرویی همشهری های مهربان مواجه شدم و از سویی دیگر با کج خلقی و کم لطفی یکی از همشهری های خوب . من از ایشان آموختم که در برخورد با دیگران باید قدری پر حوصله تر بود ، هر چند که در این روزگار آشفته نمی توان از کسی توقعی داشت . بگذریم.
خلاصه دیشب از مسجد و مدرسه سپهسالار ، باغ نگارستان ، مسجد فخرالدوله ، مدرسه دانشور ، عمارت فخرالدوله و درب چوبی پارک امین الدوله دیدن کردم. جای تک تک دوستان خالی.
دیشب با این مردم نازنین از ملک دختر مظفرالدین شاه سخن رانده شد تا ملک اکبر بی غم.
دسته بندی این اماکن همراه با مطالب قابل ارائه و ارزشمند خدمت شما دوستان ، هدفی است که در جهت رسیدن به آن به یاری خداوند گام برمی دارم . امید است که در خور توجه قرار گیرد.
تا یار که را خواهد و میلش به چه باشد.
2 تجربه گردشگری :
1- در گردشگری منتظر هر برخوردی از طرف میزبان باشید.
2- از برخوردهای مثبت انرژی گرفته و نسبت به برخوردهای منفی پوست کلفت باشید.

علیرضا عالم نژادیکشنبه هفتم شهریور 1389 در ساعت 13:5 |