آرشیو ‘كتابشناسي تهران’

کتابشناسی تهران - مرآة البلدان ، جلد اول

پنجشنبه ۲ خرداد ۱۳۹۸

مرآة البلدان ، جلد اول

تالیف : محمد حسن خان اعتماد السلطنه

با تصحیحات ، حواشی و فهارس

به کوشش دکتر عبدالحسین نوائی و میر هاشم محدث

توجه : پایان صفحه ٨٢٢ تا پایان جلد اول در خصوص ” تهران ”

درباره کتاب …

این کتاب که بر اساس کتب جغرافیائی مولفین قدیم و سفرنامه سیاحان و مکتشفین جدید نوشته شده بدبختانه ناتمام مانده و تنها چهار مجلد از آن پرداخته آمده است آن هم نه هر چهار مجلد در جغرافیا بلکه از این مجلدات تنها قسمت اول و چهارم مربوط است به جغرافیا و دو جلد دوم و سوم شرح سلطنت سی ساله ناصرالدین شاه است از جلوس وی در ١٢۶۴ تا سال ١٢٩۴ یعنی سال سی ام پادشاهی وی .

توضیح آن که جلد اول تا پایان حرفتو کلمهتهرانکشیده شده و به مناسبت تهران ، پایتخت ( دارالخلافه ) دولت قاجاری و توسعه اخیر آن در سال ١٢٨۴ و عنوان جدیددارالخلافه ناصریاعتماد السلطنه فرصت را مغتنم شمرده برای تجلیل از مخدوم خود ناصرالدین شاه ، و شرح سلطنت سی ساله او را بر قلم آورده و نگاشته است .

کتابشناسی تهران - معماری آندره گدار

چهارشنبه ۲۶ دی ۱۳۹۷

معماری آندره گدار

ویکتور دانیل ، بیژن شافعی، سهراب سروشیانی

همکار تحقیق و تدوین گلنار تاجدار

مجموعه معماری دوران تحول در ایران

مشخصات نشر / تهران : ویکتور دانیل ، ١٣٩۴

اندیشه ایجاد گروه

اندیشه ایجاد گروه تحقیقاتیمعماری دوران تحولدر سال ١٣۶١ شکل گرفت و یک سال بعد در محفلی دانشجویی و با عضویت پنج داوطلب به تحقق پیوست.

شناخت تاریخ معماری معاصر و معرفی نمونه آثار آن و نیز معماران شاخص این دوره ، انگیزه اولیه شکل گیری این گروه تحقیقاتی بود.

معماری دوران تحولبه دوره ای از معماری سرزمین ایران توجه دارد که تحول ، یکی از مشخصه های مستمر آن است.

از دیدگاه تاریخی ، این دوره از اواسط دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار شروع شده و تا کنون ادامه دارد.

در این دوره ، تحول با مشخصه های متغیری همراه است.

بناهای متعددی توسط معماران ایرانی و خارجی ساخته شده اند که متاثر از تغییر در زمینه های مختلف هستند و ضرورت تقسیم بندی دوره های تاریخی را ایجاب می کنند.

بر اساس این تقسیم بندی ، ارائه نتایج تحقیق در قدم اول شامل معرفی معماران منفرد و آثار معماری آن هاست.

با معرفی معماران هر دوره ، در قدم بعدی امکان معرفی دوره های تاریخی و نهایتا کلیت معماری دوران تحول فراهم می شود.

به این ترتیب نتایج تحقیق در سه سطح قابل ارائه است.

الف_ ” معماران و آثار معماران، شامل : معماری معماران ، آثار و روش ها.

ب_ ” دوره تاریخی، شامل : معرفی دوره و زمینه های متعلق به آن ، نمونه آثار معماری و معماران ، سبک ها و گرایش ها .

ج_ ” معماری دوران تحول، شامل : تاریخ تحلیلی معماری دوران تحول ، تحولات زمینه ها ، دسته بندی سبک ها و گرایش ها.

آندره گدار یکی از معدود کارشناسان غیر ایرانی در دهه های اول قرن چهاردهم خورشیدی است که مقامی رسمی و دولتی یافت . فعالیت او در بیش از سه دهه تنوع قابل توجهی دارد. علاوه بر باستان شناسی ، فعالیت های فرهنگی ، طراحی معماری و حتی حضور در صحنه سیاسی جنگ جهانی دوم در کارنامه او به چشم می خورد. گدار در این سه دهه ، هدایت فعالیت های باستان شناسی کشور را به عهده داشت. تاسیس موزه ایران باستان ، تهیه و تنظیم اشیاء و طراحی ساختمان موزه_ که خود موزه ای برای موزه است _ از ثمرات این فعالیت به شمار می آید. از یادگارهای ماندگار او علاوه بر تألیفاتش ، تاسیس دانشکده هنرهای زیباست که از سال ١٣١٩ هجری شمسی دانشجویان معماری داخل کشور را پرورش داد و سالیان دراز تنها دانشکده معماری ایران باقی ماند.

اوج دلبستگی و پیوستگی عاشقانه گدار به جهان هنر و معماری ایرانی ، در طرح آرامگاه حافظ تجلی یافته است .

مکانی که هر ساله بلکه همه روزه با صمیمیتی عارفانه بیشترین جمعیت مشتاق را پذیرا می شود و از همان ابتدا به مظهری از شیراز و نشانه ای از حافظ بدل شده است.

زندگینامه

سال ١٩٢٨ میلادی نقطه عطفی سرنوشت ساز در زندگی گدار و سرآغاز تحولی موثر در تاریخ باستان شناسی و معماری ایران به شمار می آید. در این سال ، آندره گدار با پیمان نامه ای بیست ساله به ایران آمد و موثرترین دوره زندگی حرفه ای خود را در زمینه های مورد علاقه اش ، باستان شناسی و معماری آغاز کرد. در این دوره ، به همراهی و همدلی همسرش یدا ، گدار به فعالیت های باستان شناسی ، تحقیقاتی و معماری پرداخت و ماحصل آن را در نشریات گوناگون به چاپ رساند. آرامگاه حافظ و موزه ایران باستان از آثار مهم و شاخص معماری گدار به شمار می آیند و بر نگرش خاص او از معماری دلالت می کنند. آندره گدار تا سال ١٣٣٩ خورشیدی به فعالیت های خود در ایران ادامه می داد و سپس به پاریس رفت و آخرین اثرش ، کتاب هنر ایران ، ماحصل پژوهش ها و تجربه های خود از ایران را تنظیم و تدوین و چاپ کرد و روی در نقاب خاک کشید.

آثار تهران

بناها تا سال ١٣١٢ :

طرح مجموعه و بناهای دانشگاه تهران

  • طرح مجموعه دانشگاه تهران
  • تالار تشریح
  • دانشکده میکروب شناسی
  • دانشکده پزشکی و ادامه طرح دانشکده ها زیر نظر گدار

موزه ها ، کتابخانه ها ، آرامگاه ها

  • موزه ایران باستان و کتابخانه ملی
  • امامزاده یحیی ( تجدید بنا )

کتابشناسی تهران - معماری وارطان هوانسیان

یکشنبه ۹ دی ۱۳۹۷

معماری وارطان هوانسیان

سهراب سروشیانی، ویکتور دانیل، بیژن شافعی

مجموعه معماری دوران تحول در ایران

انتشارات دید / چاپ اول ١٣٨٧

اندیشه ایجاد گروه

اندیشه ایجاد گروه تحقیقاتیمعماری دوران تحولدر سال ١٣۶١ شکل گرفت و یک سال بعد در محفلی دانشجویی و با عضویت پنج داوطلب به تحقق پیوست.

شناخت تاریخ معماری معاصر و معرفی نمونه آثار آن و نیز معماران شاخص این دوره ، انگیزه اولیه شکل گیری این گروه تحقیقاتی بود.

معماری دوران تحولبه دوره ای از معماری سرزمین ایران توجه دارد که تحول ، یکی از مشخصه های مستمر آن است.

از دیدگاه تاریخی ، این دوره از اواسط دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار شروع شده و تا کنون ادامه دارد.

در این دوره ، تحول با مشخصه های متغیری همراه است.

بناهای متعددی توسط معماران ایرانی و خارجی ساخته شده اند که متاثر از تغییر در زمینه های مختلف هستند و ضرورت تقسیم بندی دوره های تاریخی را ایجاب می کنند.

بر اساس این تقسیم بندی ، ارائه نتایج تحقیق در قدم اول شامل معرفی معماران منفرد و آثار معماری آن هاست.

با معرفی معماران هر دوره ، در قدم بعدی امکان معرفی دوره های تاریخی و نهایتا کلیت معماری دوران تحول فراهم می شود.

به این ترتیب نتایج تحقیق در سه سطح قابل ارائه است.

الف_ ” معماران و آثار معماران، شامل : معماری معماران ، آثار و روش ها.

ب_ ” دوره تاریخی، شامل : معرفی دوره و زمینه های متعلق به آن ، نمونه آثار معماری و معماران ، سبک ها و گرایش ها .

ج_ ” معماری دوران تحول، شامل : تاریخ تحلیلی معماری دوران تحول ، تحولات زمینه ها ، دسته بندی سبک ها و گرایش ها.

وارطان هوانسیان، جزو اولین آرشیتکت های فارغ التحصیل ایرانی است که پس از پایان تحصیلات معماری و شهرسازی در کشور فرانسه و در اواسط حکومت رضاشاه به ایران بازگشت و در طی سه دهه فعالیت حرفه ای خود در ایران ، مجموعه ای از بناهای مهم و شاخص را در تهران و چندین شهر دیگر احداث کرد. راه و روش وارطان در ساخت بنا ، با افزایش تعداد آثار ، ضمن تأثیر گذاری بر سایر معماران ، شیوه خاصی از ساخت بنا را رواج داد که بعدها توسط گروهی از صاحب نظران بهشیوه وارطانیموصوف گشت.

زندگینامه

وارطان هوانسیان در شهر تبریز به دنیا آمد ، تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آن شهر به پایان رساند و در آن جا مشغول به کار شد.

وی سپس به تهران آمد و مدتی به تدریس در مدارس ارامنه پرداخت. او در سال ١٢٧٩ هجری شمسی جهت تحصیل هنر عازم پاریس شد و پس از ۴ سال از رشته معماری فارغ التحصیل گردید. او به دنبال اخذ مدرک معماری خود به آموزش در رشته شهرسازی روی آورد و همزمان مشغول به کار در پاریس شد.

وارطان در سال ١٣١۴، پس از ١٧ سال اقامت در اروپا ، به ایران بازگشت و در اولین اقدام در مسابقهطرح بنای هنرستان دخترانشرکت کرد و موفق به کسب مقام اول گردید.

او در طی دوران فعالیت حرفه ای خود موفق به ساخت ده ها ساختمان با کارکردهای مختلف ، از کاخ سلطنتی گرفته تا مدرسه و ویلای مسکونی شد و به موازات آن ، به فعالیت های فرهنگی و اجتماعی نیز پرداخت. وی از اعضای موثر تاسیسانجمن ایرانیان مقیم فرانسهدر پاریس وانجمن آرشیتکت های ایرانی دیپلمهدر ایران بود و در طی فعالیت های حرفه ای ، فعالیت علمی را با چاپ مقالات در نشریات و انتشار دو نشریه در زمینه هنر و معماری پی گرفت.

آثار وارطان در تهران :

بناهای دوره اول

  • هنرستان دختران
  • مهمان خانه دربند
  • کاخ سعدآباد
  • مهمان خانه ایستگاه راه آهن تهران

بناهای دوره دوم

  • مهمان پذیر لاله
  • ساختمان جیپ
  • سینما _تاتر متروپل
  • خانه مسکونی خیابان طالقانی
  • ساختمان تجاری_مسکونی اخوان
  • هتل ( مهمان خانه ) فردوسی
  • مجموعه تجاری_مسکونی جامی

بناهای دوره سوم

  • ویلای شخصی وارطان_زعفرانیه
  • ساختمان بانک سپه شعبه توپخانه تهران
  • ساختمان بانک سپه شعبه بازار

کتابشناسی تهران - کتاب تهران ، جلد پنجم و ششم

یکشنبه ۹ دی ۱۳۹۷

کتاب تهران ، جلد پنجم و ششم

انتشارات روشنگران / چاپ اول ١٣٧۶

کتاب تهران مجموعه ای است از مقالات پژوهشی ، ادبی و خاطرات کسانی درباره این شهر که در زمینه کار خود نامهای آشنایی هستند.

فهرست مطالب :

سخنی با خواننده

تاریخ شهر تهران

  • تهران پایتخت / احمد سعید نیا
  • جنایت و مکافات در تهران عهد ناصری / منصوره اتحادیه ( نظام مافی )

تهران شناسی

  • غرب خیابان فردوسی جنوبی / عبدالله انوار

جمعیت شناسی

  • افزایش جمعیت مبالغه در مهاجرت / اعظم خاتم

معماری

نگاهی کوتاه به شیوه ها و گرایشهای معماری

  • در تهران قسمت ٢ / بهروز پاکدامن
  • سرای وثوق الدوله / شیوا ضیغم

هنر

  • موزه هنرهای ملی و کارگاه های هنرهای سنتی تهران ، به روایت استاد حسین طاهرزاده بهزاد / جمشید مهر پویا
  • هنر میناکاری در مکتب تهران / اکبر تجویدی
  • اولین نمایشنامه های فارسی آغازگر دوران جدید ادبی / حمید امجد
  • مرمت گچ بری باغ فردوس / مهکامه پرواز

داستان

  • زنی سبک تر از هوا / سیمین بهبهانی
  • تهران و مهرگیاه / امیر حسن چهلتن
  • گفتم بهار بود، بهار / جمشید مهر پویا

طنز

  • اندر فواید بازسازی برج طغرل و سایر بلایا / ف. سلیمیان
  • مبانی تاریخی شهرنشینی شهر تهران / حمید الیاسی
  • تهران ارث پدر کسی نیست / پدرام پوریا
  • موزه هنرهای تزیینی در سی و هشت سالگی درگذشت! / مینا کیان

شعر

  • ترانه های سیاسی تهران / چیترا آویژک
  • من بچه جوادیه ام / عمران صلاحی
  • دقیانوس / م. ع. سپانلو

خاطرات

  • نیم قرن نوروز در تهران / به روایت معیرالممالک

یادواره

  • نقشبند خیال ( کلارا آبکار) / محمود افتخاری
  • بهرام ری پور / باقر بحرالعلومی
  • علی حاتمی و تصویر صادقانه تهران / ماکان
  • استاد چنگیز شهوق / ج. م. آگاه

کتابشناسی تهران - کتاب تهران ، جلد چهارم

یکشنبه ۹ دی ۱۳۹۷

کتاب تهران ، جلد چهارم

گردآورنده : سیما کوبان

انتشارات روشنگران / چاپ اول ١٣٧٣

کتاب تهران مجموعه ای است از مقالات پژوهشی ، ادبی و خاطرات کسانی درباره این شهر که در زمینه کار خود نامهای آشنایی هستند.

فهرست مطالب :

سخنی با خواننده

تاریخ

  • دویستمین سال پایتختی تهران / احمد سعید نیا

تهران شناسی

  • باغ نگارستان / عبدالله انوار
  • روایت درباره پاتوقهای صادق هدایت / محمود کتیرایی

معماری

  • نگاهی به گرایشهای معماری در تهران / بهروز پاکدامن
  • احیاء معماری بافت شهری - بازار تهران / جواد حاتمی

خاطرات

  • رباب شکسته هنوز می خواند / سیمین بهبهانی
  • تا ابد در خاک / ر. واثقی

شعر

  • سه منزل آوارگی / م. ع. سپانلو
  • شهر من / ناصر زراعتی
  • پای تخت من / ح. م. کوهستانی
  • آسمان تهران / حسنعلی لقایی
  • از منظومه بلندتهران ” / محمدرضا مدیحی

تهران امروز

  • مسائل زیست محیطی در روند توسعه تهران / داریوش به آذین
  • گذری به میدان توپخانه سابق / سیما کوبان
  • گردشی در موزه ایران باستان / عبدالرحمن صدریه
  • تهران ارث پدر کسی نیست / سیما کوبان

طنز

  • تحولات ژنتیکی / رضا قیصریه
  • تاریخچه مختصر توسعه شهر تهران / عمران صلاحی

کتاب

  • سیمای تهران در رعد و برق بی باران / محمد محمد علی
  • تهران در یک نگاه
  • فضاهای ورودی خانه های قدیم تهران
  • نماهایی از ساختمانهای تهران

گزارش

  • نمایشگاه نقاشی

کتاب تهران و خوانندگان

  • نامه / بهنام دیانی
  • نامه / م. ع. آتش برگ

اطلاعیه

  • اطلاعیه